Porady

Co zaburza rzetelną ocenę kandydata podczas rozmowy rekrutacyjnej? Poznaj podstawowe błędy

7 min czytania

Spotkania rekrutacyjne to czas, kiedy Twoją rolą jest ocenianie kandydatów, którzy zaaplikowali na Twoją ofertę pracy. Na podstawie tej oceny i wyrobionej opinii podejmiesz decyzję, czy dana osoba spełnia Twoje oczekiwania i pasuje do Twojej firmy. Jednak zawsze, gdy mamy do czynienia z ocenianiem, występuje ryzyko pojawienia się błędów w tej ocenie. Sprawdź, jakie są najczęstsze błędy, które utrudniają rzetelną ocenę kandydatów podczas rozmowy kwalifikacyjnej i staraj się ich unikać.

Z artykułu dowiesz się:

  • co zaburza rzetelną ocenę kandydata?
  • jakie pytania negatywnie wpływają na wyrobienie opinii o kandydacie?
  • jakie są najczęstsze błędy popełniane w trakcie wywiadu rekrutacyjnego?

Przeprowadzając rozmowy rekrutacyjne, jesteś narażony na działanie różnych czynników, które wpływają na Twoją opinię na temat kandydatów. Bazując na naszym wieloletnim doświadczeniu rekrutacyjnym, przygotowaliśmy listę najczęstszych błędów występujących podczas rozmów z kandydatami. Dzięki tej wiedzy będziesz wiedzieć, jak nie ulegać czynnikom wpływającym na przebieg spotkania i na Twoją rzetelną ocenę kandydata podczas rozmowy.

Co zaburza ocenę kandydatów?

Ludzka psychika lubi płatać figle i błędna ocena kandydatów wynika często z procesów, które zachodzą w Twojej podświadomości. Poniżej znajdziesz 4 najczęstsze takie błędy, które wpływają na Twoją ocenę kandydata.

Efekt aureoli

Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez osoby przeprowadzające rekrutacje jest efekt aureoli nazywany również efektem pierwszego wrażenia. Polega on na automatycznej ocenie nowo spotkanej osoby przez pryzmat informacji, jakie do Ciebie docierają w ciągu pierwszych minut spotkania. Opinie wyrobione o kandydacie na podstawie pierwszego wrażenia oddziaływają na dalsze Twoje postrzeganie jego zachowań, w taki sposób, aby potwierdziły się Twoje wcześniejsze wnioski. Pamiętaj, że takie nastawienie jest ciężko później zmienić. Postaraj się nie wyrabiać opinii na temat kandydata, do czasu, kiedy nie uzyskasz od niego wszystkich potrzebnych Ci informacji.

Efekt kontrastu

Efekt kontrastu jest częstym efektem psychologicznym, który występuje w relacjach międzyludzkich, w tym także podczas rozmowy rekrutacyjnej. Jeżeli zauważysz, że oceniasz Twojego rozmówcę na podstawie porównania go do pozostałych kandydatów, ich wiedzy i doświadczenia, to znaczy, że uległeś efektowi kontrastu. Efekt ten zaburza obiektywną ocenę kandydata, poprzez powiększenie lub umniejszenie jego cech i umiejętności względem Twoich wcześniejszych rozmówców.

Aby uniknąć efektu kontrastu, rekomendujemy jeszcze przed rozpoczęciem spotkań z osobami szukającymi pracy przygotowanie profilu kandydata, którego poszukujesz i którego chciałbyś zatrudnić. Dzięki temu każdego Twojego rozmówcę możesz porównywać do stworzonego przez Ciebie profilu, a nie do pozostałych kandydatów.

Efekt pierwszeństwa

Wpadając w pułapkę efektu pierwszeństwa, zdecydowanie lepiej zapamiętasz informacje, które kandydat przekaże Ci na początku rozmowy o pracę niż te, które dostarczy Ci później. Jest to zupełnie normalne i naturalne zjawisko związane z funkcjonowaniem ludzkiej pamięci. Powoduje ono, że informacje, które otrzymasz jako pierwsze, lepiej zapadną Ci w pamięć i w efekcie staną się kluczowe do podjęcia przez Ciebie decyzji o zatrudnieniu konkretnego kandydata. Aby uniknąć efektu pierwszeństwa rekomendujemy robienie notatek ze spotkania.

Efekt świeżości

Efekt świeżość jest odwrotnością efektu pierwszeństwa i powoduje, że lepiej zapamiętasz informacje uzyskane na końcu rozmowy. Na ich podstawie wyrobisz sobie opinię na temat Twojego rozmówcy. W tym przypadku również świetnie sprawdzi się notowanie Twoich uwag i przemyśleń z całego spotkania.

Jakie pytania negatywnie wpływają na wyrobienie opinii o kandydacie?

Ważnym aspektem każdej komunikacji interpersonalnej, a w szczególności komunikacji między kandydatem do pracy a osobą przeprowadzającą rekrutację, jest sposób zadawania pytań. Umiejętnie sformułowane dostarczą Ci niezbędnych informacje, które pomogą w podjęciu decyzji o zatrudnieniu konkretnego kandydata. Poniżej przedstawiamy pytania, których postaraj się unikać podczas rozmów rekrutacyjnych, ponieważ udzielone na nie odpowiedzi są dla Ciebie mało znaczące.

Pytania zamknięte

Podczas rozmowy z kandydatem unikaj pytań zamkniętych, zwłaszcza tych rozpoczynających się od ,,Czy”. Z odpowiedz ,,tak” lub ,,nie” uzyskasz potwierdzenie lub zaprzeczenie Twojego pytania, a nie informacje, które pomogą Ci w podjęciu decyzji o zatrudnieniu kandydata. Pytania zamknięte stosuj natomiast w sytuacjach, kiedy chcesz doprecyzować określoną informację przekazaną przez Twojego rozmówcę.

Pytania hipotetyczne

Jak sama nazwa wskazuje, pytania hipotetyczne prowadzą do hipotetycznych odpowiedzi. Dostarczą Ci one jedynie deklaracji ze strony kandydata, jakby się zachował czy zareagował w danej sytuacji. Rekomendujemy, żebyś opinie na temat kandydata formułował na podstawie jego rzeczywistej wiedzy i umiejętnościach.

Pytania podwójne

Błąd w zadawaniu pytań podwójnych wynika z tego, że dotyczą one dwóch różnych zagadnień, np. proszę opisać swoje mocne i słabe strony. Jeśli zadasz kandydatowi tak sformułowane pytanie, to uniemożliwisz mu udzielenie sensownej odpowiedzi. Aby zwiększyć ilość informacji, które jesteś w stanie uzyskać od swojego rozmówcy, zadaj to pytanie kolejno, jedno po drugim.

Podstawowe błędy popełniane w trakcie rozmowy o pracę

Istnieje kilka czynników, które na pierwszy rzut oka mogą wydawać się mało istotne podczas rekrutacji, ale z obserwacji wiemy, że mają wpływ na przebieg rozmowy i na Twoją ocenę kandydata. Poniżej znajdziesz 3 takie przykłady, które w sposób pośredni oddziaływają na kształtowanie się Twojej opinii.

Monolog podczas spotkania

Podczas spotkania masz wrażenie, że słyszysz tylko siebie? Uważaj, ponieważ w ten sposób na pewno nie dowiesz się za wiele o Twoich rozmówcach. Im mniej zbierzesz o nich informacji, tym trudniej będzie Ci podjąć finalną decyzję o zatrudnieniu nowego pracownika. Postaraj się tak poprowadzić rozmowę, aby była ona płynnym dialogiem. Daj szansę kandydatom się otworzyć, nawet jeśli masz do czynienia z osobą małomówną.

Brak obserwacji mowy ciała

Częstym błędem w ocenie kandydata, który osoby zajmujące się rekrutacją popełniają nieświadomie, jest niezwracanie uwagi na komunikację niewerbalną podczas rozmowy. Pamiętaj, żeby nie skupiać się tylko na tym, co mówi kandydat, ale również na tym, jak się zachowuje. Jego postawa ciała, gesty, ułożenie rąk czy kontakt wzrokowy, który z Tobą nawiąże, może Ci wiele powiedzieć o jego charakterze i cechach osobowości. Na przykład rozluźniona postawa może sygnalizować skłonność do opieszałego traktowania obowiązków. Natomiast nadmierne zdenerwowanie podpowiada, że masz do czynienia z osobą, która z trudem podejmuje samodzielne decyzje.

Brak notatek

Sporo osób prowadzących rekrutacje zapomina o dobrym nawyku, jakim jest robienie notatek. Po przeprowadzeniu kilku czy kilkunastu spotkań nie jesteś w stanie zapamiętać wszystkich istotnych informacji, które otrzymałeś od kandydatów. Bazując tylko na danych z CV, ciężko jest podjąć decyzję o zatrudnieniu nowego pracownika. Brak notatek powoduje, że nie możesz ,,cofnąć się w czasie” i sprawdzić, co było dla Ciebie istotne w momencie przeprowadzania rozmowy oraz, czy miałeś jakieś przemyślenia, wątpliwości, o których teraz nie pamiętasz.

Dobrą praktyką jest poinformowanie kandydata o robieniu notatek. Pamiętaj tylko, że nie należy ich robić na jego CV.

Podsumowanie

Jak widzisz, przeprowadzając rozmowę o pracę czyha na Ciebie wiele pułapek, które mogą zaburzyć Twoją rzetelną ocenę kandydata. Mając świadomość jakie to są błędy, staraj się ich unikać. Stosuj podczas Twoich rekrutacji poniższe zasady, dzięki którym unikniesz błędów i zachowasz obiektywny osąd kandydatów:

  1. Oceń kandydata na podstawie wszystkich zebranych od niego informacji.
  2. Przygotuj profil idealnego kandydata, który będzie dla Ciebie punktem odniesienia do oceniania Twoich rozmówców.
  3. Zadawaj pytania otwarte i proste w formie.
  4. Zadbaj o płynny dialog między Tobą a kandydatem.
  5. Obserwuj mowę ciała Twojego rozmówcy, ponieważ może dostarczyć Ci dużo ciekawych wniosków.
  6. Rób na bieżąco notatki o interesujących kwestiach dotyczących kandydata.

 

Szukasz Pracownika? Znajdziesz go na Pracuj.pl

Czytaj również

Jak weryfikować wymagane kwalifikacje i umiejętności kandydata podczas rozmowy rekrutacyjnej?

6 min czytania

Jak przekazać kandydatowi informację o odrzuceniu z rekrutacji?

7 min czytania

Wideorekrutacja a RODO – o czym warto wiedzieć?

4 min czytania