Porady prawne

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych – najważniejsze informacje w pytaniach i odpowiedziach

7 min czytania

Poza dobrowolnymi benefitami dla pracowników, pracodawca może mieć także prawny obowiązek przyznawania świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Komu ono przysługuje i z jakich środków jest wypłacane? Dowiedz się, jak funkcjonuje Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych.

21.03.2023

Spis treści:

  1. Fundusz socjalny – co to jest oraz kto i kiedy musi go utworzyć?
  2. Komu przysługuje wypłata świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych?
  3. Na jakich zasadach funkcjonuje fundusz socjalny?
  4. Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych – skąd pieniądze?
  5. Fundusz socjalny – na co może być przeznaczony?
  6. Czy pracodawca ma obowiązek wypłaty świadczenia urlopowego?
  7. Podsumowanie

Streszczenie:

Fundusze socjalne są obowiązkowe w zakładach pracy, zatrudniających co najmniej 50 pracowników. Dodatkowo, na wniosek związku zawodowego, trzeba stworzyć fundusz pracowniczy w firmie, posiadającej przynajmniej 20 pracowników. Fundusz socjalny w pracy to odrębny rachunek bankowy przeznaczony na cele socjalne. Świadczenia z funduszu socjalnego przysługują byłym i obecnym pracownikom, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, jak i ich rodzinom. Pod uwagę powinni być wzięci zarówno pracownicy wykonujący swoje obowiązki na pełnym etacie, jak i ci pracujący na pół etatu. Znaczenia nie ma też, czy pracownik posiada umowę na czas określony czy nieokreślony. Pracowniczy fundusz socjalny nie przysługuje natomiast zatrudnionym na podstawie umowy o dzieło czy zlecenie, chyba że pracodawca postanowi inaczej.

Szukasz pracowników? Sprawdź ofertę Pracuj.pl i dodaj ogłoszenie o pracę już dziś!

Fundusz socjalny – co to jest oraz kto i kiedy musi go utworzyć?

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, czyli ZFŚS to odrębny rachunek bankowy, założony przez pracodawcę w celu zgromadzenia środków na cele socjalne. Fundusz socjalny w firmie musi utworzyć każdy pracodawca, zatrudniający co najmniej 50 pracowników.

Dodatkowo, w firmach, które posiadają co najmniej 20 osób, organizacja związkowa może wnioskować o fundusz socjalny w zakładzie pracy.

W mniejszych firmach fundusz zakładowy powstaje jedynie w wyniku dobrej woli pracodawcy.

Komu przysługuje wypłata świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych?

Świadczenia z funduszu socjalnego przeznaczone są przede wszystkim dla pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę bez względu na wymiar etatu. Dotyczą one pracowników posiadających umowę na czas określony, jak i na czas nieokreślony. Wypłata z funduszu socjalnego przysługuje również:

  • członkom rodzin uprawnionych pracowników,
  • uprzednio zatrudnionym w firmie emerytom i rencistom wraz z rodzinami.

Pracodawca może, ale nie musi rozszerzyć tę kategorię do zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych (umowy zlecenie oraz umowy o dzieło).

Co więcej, ustawa zobowiązuje pracodawcę jedynie do zbadania sytuacji materialno-rodzinnej uprawnionego do wypłaty świadczenia z funduszu socjalnego. Natomiast pracodawca sam ustala, na jakich zasadach wypłaca fundusz socjalny. O wysokości zapomogi decyduje sytuacja finansowa pracownika, a nie staż pracy, wymiar czy rodzaj etatu.

Na jakich zasadach funkcjonuje fundusz socjalny?

Wypłata z funduszu socjalnego powinna być unormowana zapisami, znajdującymi się w regulaminie. Jego treść ustala pracodawca wraz z organizacjami związkowymi. Jeżeli u pracodawcy nie ma organizacji związkowej, pracodawca powinien uzgodnić regulamin z pracownikiem wybranym przez kadrę jako reprezentant.

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych – skąd pieniądze?

Pracodawcy mają obowiązek co roku dokonać wpłaty na fundusz socjalny. Ile wynosi podstawowe zasilenie konta?

Aby dowiedzieć się, ile należy wpłacić na zakładowy fundusz socjalny, najpierw trzeba obliczyć przeciętną liczbę zatrudnionych w danym roku kalendarzowym. W tym celu zsumuj liczbę zatrudnionych w poszczególnych miesiącach i podziel otrzymaną liczbę przez 12. Następnie, na każdego pracownika należy wpłacić 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w Polsce w roku poprzednim. Jeżeli w drugim półroczu wynagrodzenie to było wyższe niż w pierwszej połowie minionego roku, to właśnie tę kwotę należy wziąć pod uwagę.

Co więcej, odpis na fundusz zakładowy za zatrudnionych pracujących w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych wynosi 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Jeszcze inaczej wylicza się kwotę tę przy zatrudnianiu pracowników młodocianych.

Fundusz socjalny – na co może być przeznaczony?

Fundusz socjalny w firmie może finansować takie świadczenia jak:

  • dofinansowanie do wypoczynku urlopowego,
  • dofinansowanie do przedszkola czy żłobka,
  • pożyczka w celu poprawienia warunków mieszkaniowych,
  • zapomoga dla pracownika, dotkniętego poważnym zdarzeniem losowym,
  • paczki świąteczne,
  • sfinansowanie świadczeń sportowo-rekreacyjnych lub kulturalno-oświatowych.

Szczegółową listę świadczeń, które pokrywa pracowniczy fundusz socjalny określić należy w regulaminie.

Co istotne, fundusz socjalny w pracy nie może być przeznaczony na finansowanie:

  • prywatnej opieki medycznej,
  • stołówki firmowej,
  • imprez integracyjnych,
  • nagród okolicznościowych.

Czy pracodawca ma obowiązek wypłaty świadczenia urlopowego?

Świadczenie urlopowe jest wypłacane niezależnie od tego, czy w firmie istnieje zakładowy fundusz socjalny. Należy się ono każdemu pracownikowi jeden raz w roku kalendarzowym pod warunkiem, że korzysta z urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni. Warto określić sposób wypłaty takiego świadczenia w regulaminie wynagradzania​

Przyjmuje się, że świadczenie urlopowe ma charakter roszczeniowy, a zatem jeśli pracodawca go nie wypłaci, pracownik może skierować sprawę do sądu pracy.

Podsumowanie

Fundusz socjalny w zakładzie pracy jest obowiązkowy dla pracodawców, zatrudniających minimum 50 osób. Fundusze socjalne w zakładach pracy muszą być także utworzone, gdy firma posiada co najmniej 20 pracowników, ale tylko jeśli związek zawodowy złoży stosowny wniosek. Świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych powinny być przeznaczone na pomoc pracownikom i ich rodzinom, na przykład w postaci zapomogi czy pożyczki w kryzysowych sytuacjach, czy dopłaty do przedszkola lub żłobka. Dokładną listę dostępnych świadczeń ustala pracodawca w porozumieniu ze związkiem zawodowym i umieszcza w regulaminie. Wypłata z funduszu socjalnego jest uzależniona od sytuacji materialnej pracownika, dlatego każda z uprawnionych osób może otrzymać inną kwotę. Fundusz pracowniczy w firmie jest skierowany przede wszystkim do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, bez względu na staż czy wymiar etatu. Nie trzeba go natomiast stosować do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o dzieło czy zlecenie.

 

Artykuł został przygotowany we współpracy z radcą prawnym z Kancelarii Prawa Pracy Wojewódka i Wspólnicy.
Wojewódka i Wspólnicy Kancelaria Prawna


Treść artykułu została zamieszczona jedynie w celach informacyjnych i nie stanowi ani nie może zastąpić profesjonalnej porady prawnej. Wszystkie artykuły są aktualne jedynie w dniu ich opracowania. Należy zauważyć, że tego typu informacje szybko mogą stać się nieaktualne. Nie należy podejmować jakichkolwiek działań na podstawie informacji umieszczonych na niniejszej stronie bez uprzedniego zasięgnięcia porady prawnej.



50% rabatu na pierwsze ogłoszenie o pracę

Czytaj również

Jak zmieni się płaca minimalna w 2024 roku?

7 min czytania

Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych – zmiany w 2023 roku

8 min czytania

Dyrektywa work-life balance w Polsce - jak przestrzegać podstawowych zasad?

9 min czytania